---

De bibliotheek bij nacht van Alberto Manguel
Ambo, 2007. - The library at night. - Verdict: ****

---

Dit boek kan je, denk ik, slechts 3 dingen kwalijk nemen. Het papier waar het op gedrukt is: papier dat goed is voor de reproductie van schilderijen, gebouwen en recepten - maar niet voor een liefdesverklaring aan/geschiedschrijving van boeken en bibliotheken. Een te weinig aan foto's van Manguel's eigen bibliotheek. En dat er sowieso een eind aan komt.
Bijna 300 pagina's lang krijgt de lezer hier op Manguel's bekende associatieve schrijfwijze een boeiende geschiedenis, veelal opgebouwd d.m.v. weetjes en anekdotes, van bibliotheken - hun ontstaan en vergaan - in al hun vormen. Persoonlijke bibliotheken, schrijversbibliotheken, nationale bibliotheken, virtuele bibliotheken, prehistorische bibliotheken, ... Van lang voor Alexandrië tot net voor we Google Books serieus begonnen nemen (jammer genoeg niet tot en met Librarything). Hoe boeken en bibliotheken ingericht en gebouwd werden, hoe ze oorlogen en rampen overleefden en niet, hoe ze functioneren in het masker dat we identiteit noemen - van naties, van individuen. Welke offers we brachten voor boeken. En hoe dat beloond of afgestraft werd/wordt. En die ene poging - helemaal aan het einde - om die ene niet te beantwoorden vraag te beantwoorden: waar zoekt iemand naar, d.m.v. , met, en in zijn bibliotheek: Naar troost, misschien. Misschien troost.

Ik zou er meer over kunnen schrijven. Elke bladzijde zou ik van commentaar kunnen voorzien, of betrekken op de orl. Hoe ikzelf dat zie, heb gedaan, tracht te compenseren. Hoe ook ik dagen, nachtenlang wakker kan liggen van hoe ik mijn boeken dien te klasseren - biografieën afzonderlijk?, alles alfabetisch?, per taalgroep? - over de vreugd van het plannen van onbetaalbare beukenhouten kasten aan alle muren, tot in het huis van de buren toe - hoe alle boeken, ongelezen, toch reeds een verhaal vasthouden - hoe ze roezemoesen en elkaar aansteken, opstoken, de grond in boren en ophemelen - hoe een boek dat al twintig (10) jaar in de kast staat plots op een dag een niet te negeren signaal kan uitzenden en verslonden dient te worden - hoe een slecht boek een ganse boekenplank besmetten kan. Maar u snapt dat van uzelf zo ook wel. Of niet, en dan is het toch verloren moeite.
Ook i.v.m. uw eigen plaatselijke bibliotheek kan ik dit boek hoog in het vaandel voeren. We dragen immers elk ons kruisje, dat van de bibliotheek is - draai of keer het - de boekenliefde.

Een groot deel van dit boek las ik gelijktijdig met De paden naar het paradijs van Peter Cornell. Een betere sparringpartner kunnen deze boeken zichzelf niet toewensen. Om dat geheel te begrijpen, moet u zowel het ene boek als het andere lezen. Dat moet u eigenlijk sowieso doen.

Woorden, of geen woorden. Dat is de vraag.