Ik lees vandaag en gisteren de verhalenbundel Brief aan een meisje in Parijs van Julio Cortazar en wil daarbij na iedere pagina de dranghekken beklimmen en Cortazar! Cortazar! Cortazar! schreeuwen. (En wie weet, een volgende keer dat ik me in een spionkop bevind en elke andere boerenlul zijn gestreepte pionnetjes naar een avondvullende overwinning schreeuwt, doe ik dat nog wel 's.)

Maar wat me ook opvalt: ik lees Cortazar en moet weer aan al die 19de eeuwse Russen denken die ik, toen ik ze voor 't eerst las (nu tien à twaalf jaar geleden) zo vanzelfsprekend m'n ganse lijf, meer nog dan m'n ziel, voelde warmen. En al ontbeer ik de kennis en het geduld om uit te zoeken of er inderdaad een thematisch of stilistisch verband is tussen het werk van Cortazar en dat van Dostojevski of Tolstoj of Gogol, ik ben nog net dol genoeg op mijn eigen navel om het me wel degelijk af te vragen.

Zijn het de associaties of overeenkomsten - if any - tussen het schrijven van C. en D. die me op vergelijkbare wijze doen glimmen, die me - wanneer ik Cortazar lees - aan die kleine, eenzame, zonder eenmaal te knipperen met oogleden, doorgetrokken studentennachten en -ochtenden, die ik overleefde op brood, water en Dostojevski, doen denken? Of hebben die twee schrijvers, behalve een geniale grootheid, niet zo heel erg veel gemeen en ben ik het zelf, de navelstaarder, die hen met elkaar verbind, almachtig, omnipotent, ijdel ...

Niet alleen aan het lezen van Dostojevski doet het lezen van Cortazar denken, ook aan het lezen van Lawrence, van Miller en Tolstoi, van Hamsun, Proust, Sebald ... stuk voor stuk schrijvers die me van bij de eerste pagina omver bliezen en mijn varkenshart met niet anders dan hun woorden wisten te warmen en (ondanks alles) in leven houden.

En zo moet elk herhaald en doorgedreven en geïsoleerd lezen dan wel een bij wijle wanhopig wordende zoektocht zijn, - niet naar de kennis, niet naar het weten, de essentie van het zijn, niet naar het alles vernietigende (of vergoelijkende) argument, maar naar het uitgekleed worden door de scherpte en het daaropvolgende warmgeblazen worden door de troost van een zorgvuldig samengesteld pakketje 'willekeurige' woorden.